Robert Bogusłowicz
Karolina Żebrowska w swojej książce UGLY. Encyklopedia brzydkiej mody w niezwykle przystępny i dowcipny sposób przypomina, jakimi to koszmarkami nasi przodkowie potrafili ozdabiać własne ciała. Co wiek, to absolutnie nowy pomysł na to, jak utrudnić sobie codzienne funkcjonowanie.
Oto trzy osobliwe trendy, które idealnie pokazują fantazję dawnych elegantów:
Puszyste i sztywne kryzy (XVI wiek) – monumentalne, krochmalone i usztywniane kołnierze, które w XVI wieku stały się wyznacznikiem najwyższego statusu społecznego. Aby zobaczyć ten trend z bliska, nie trzeba przeglądać wyłącznie muzealnych ryciny – wystarczy udać się do kościoła pw. św. Jadwigi w Gryfowie Śląskim. Znajduje się tam odrestaurowana kaplica nagrobna rodu Schaffgotschów z 1545 roku. Na wykutym z piaskowca, polichromowanym epitafium Hans II Schaffgotsch (1496–1584) – kanclerz księstwa świdnicko-jaworskiego – wraz ze swoją rodziną został uwieczniony w strojach z epoki, zdobionych właśnie misternymi kryzami.
Jednoczęściowa skarpeta na całe ciało – charakterystyczny męski kombinezon bieliźniany zakrywający sylwetkę od kostek aż pod szyję. Ten zapomniany już dzisiaj krój odzieży spodniej stał się nieodłącznym atrybutem klasycznych amerykańskich westernów, kojarzonym bezbłędnie z pionierami Dzikiego Zachodu.
Podwiązki do skarpet i ekranowe gafy – element męskiej garderoby zaprojektowany wyłącznie po to, by utrzymywać skarpety na odpowiedniej wysokości. Służył mężczyznom przez dziesięciolecia, zanim opanowaliśmy elastan, ale potrafił też stać się źródłem niezłej komedii. Klasycznym przykładem jest film Cyrk (1928), w którym przebrany za dżentelmena Charlie Chaplin balansuje na linie i walczy z małpami, a te bezczelnie zsuwają z niego strój, odsłaniając ukryte pod spodniami podwiązki.
Karolina Żebrowska, Ugly: encyklopedia brzydkiej mody: szalona podróż przez wieki koszmarnych trendów / Karolina Żebrowska nie dość, że napisała, to przetłumaczyła. - Wydanie I. Kraków: Znak Horyzont, 2026.
